FIFA,
2010 Dünya Kupası'ndan sonra 'çizgi teknolojisi' çalışmalarına onay vermişti. Ancak insan odaklı '
masa hakemi'
uygulaması daha iyi bir alternatif gibi görünüyor. Geçen hafta
İngiltere FA Cup yarı finalinde Chelsea'nin, Tottenham'ı 5-1 yendiği maçta (yukarıda) hakemin, top çizgiyi geçmediği halde gol kararı vermesi ve
Beşiktaş-G.Saray maçında Melo'nun ofsayttan attığı golün geçerli sayılması tartışmaları alevlendirdi.
Futbol,
icat olduğu günden beri hep tartışılan bir
spor dalı oldu. Yıllar içerisinde birçok
kuralı değişti hâlâ da değişmeye devam ediyor. Ancak dünya
futbolunun kural koyucusu FIFA'nın ayak diremesi sebebiyle bu cazip oyunda teknolojinin nimetlerinden yeterince faydalanılamıyor.
Son zamanlarda yaşanan hakem hatalarından sonra, futbolda teknolojik devrimin şart olduğu gerçeği ortaya çıkıyor. Geçen hafta İngiltere FA Cup yarı finalinde oynanan ve Chelsea'nin 5-1'lik galibiyeti ile sona eren karşılaşmaya hakem
Martin Atkinson ve yardımcısının kararı damga vurmuş, top çizgiyi geçmemesine rağmen gol kararı çıkınca Ada sallanmıştı.
Son yıllarda bunun gibi onlarca hata sayabiliriz ancak 2010 Dünya Kupası 2. turunda İngiltere-
Almanya maçında Lampard'ın, takımı 2-1 yenik durumdayken attığı şutta top,
kale çizgisini geçmesine rağmen pozisyonda gol kararı çıkmamıştı. Maçı Almanya 4-1 kazanırken, İngiltere kupaya
veda etmişti. 90 dakikanın ardından dünya bu maça odaklanmış ve futbolda teknolojik devrimin gerekliliği oldukça sesli tartışılmaya başlanmıştı.
Bariz hakem hatalarına bu
sezon Türkiye'de de sıklıkla rastlamak mümkün. Normal sezonda
Antalya-Beşiktaş maçında Necati'nin vuruşu çizgiyi geçtiği halde gol değeri kazanmazken, önceki gün
İnönü Stadı'nda Beşiktaş ile G.Saray arasında oynanan derbide yaşanan hakem hataları futbol ile teknoloji ilişkisini yeniden gündeme getirdi. Hakem
Hüseyin Göçek ve yardımcıları 26. dakikada G.Saraylı Melo'nun attığı goldeki ofsaytı süzemeyince Türkiye'de gündemin ilk sırasına oturdu.
masa hakemi hata riskini azaltır
Peki futbol, teknolojinin nimetlerinden ne ölçüde faydalanabilir? Futbol, tarihsel gelişimine bakıldığında diğer branşlara nazaran daha muhafazakâr bir oyun. Kural değişiklikleri ve yeni uygulamalar kolay olmuyor. Ancak hakem hatalarının çok can yakmaya başlaması bazı yenilikleri de zorunlu kılıyor. Futbolun hatalar oyunu olduğunu her fırsatta dile getiren FIFA Başkanı Sepp
Blatter, 2010 Dünya Kupası'ndaki hakem hatalarının ardından 'çizgi teknolojisi' uygulaması çalışmalarına onay verdi.
Blatter, yıllar sonra teknolojiyi sahaya sürmeye ikna olurken, futbolun daha insan odaklı bir opsiyonu var: Masa hakemi.
Masa hakemi her maçta gözlemci ile birlikte tribünde oturup, önündeki ekrandan tartışmalı pozisyonu izleyerek birkaç saniye içerisinde hakeme telsizle bilgi verebilir. Bugüne kadar hiç dillendirilmeyen bu uygulama ile bariz hataların önüne geçileceği gibi insan faktörü de teknoloji ile bütünleştirilmiş olur. Peki
teknik olarak bu mümkün mü? Dünya futbolunun kural koyucusu FIFA... Yerel federasyonlar bir kuralı ancak FIFA koyduğu andan itibaren uygulayabilir. Mesela 1987'de üç puanlı sistemi FIFA önermiş ve Türkiye bu sisteme geçen ilk federasyonlardan biri olmuştu. UEFA'ya bağlı en zengin federasyonlardan biri olan TFF yine 4. hakem kuralını ilk uygulayanlardandı.
Hakem hatalarını en aza indirecek insan odaklı masa hakemi uygulaması şimdilik bir ütopya gibi görünse de FIFA, futbolun gelişimi için teknolojiye daha fazla ayak direyemeyecektir.
Oyun kurallarını IFAB belirliyor
Futbol oyun kurallarını değiştirmede tek yetkili olan Uluslararası Futbol Birliği Kurulu (IFAB), kale çizgisi teknolojisiyle ilgili iki sistemi temmuza kadar deneyecek.
Eylül-
Aralık 2011 döneminde, 8 firmanın sistemlerini gözden geçiren IFAB, Hawk-Eye ve GoalRef'ten olumlu sonuçlar aldı. Hawk-Eye, tenis organizasyonlarında kullanılıyor. GoalRef'te ise özel bir topa başvuruluyor. IFAB, teknoloji için bazı şartlar koşuyor. Öncelikli olarak gol kararı verilip verilmeyeceği bir saniye içinde belirlenecek. IFAB'ın kale çizgisine
kamera konulması uygulaması konusundaki kararını, 2 Temmuz'da Kiev'deki toplantıda verebileceği, teknolojinin 2014 Dünya Kupası'nda uygulanabileceği belirtiliyor. ZAMAN